Bozcaada’da uzun süredir beklenen Koruma Amaçlı İmar Planı’nın ilerleyişine dair bilgilendirme toplantısı, 20 Ocak 2026 tarihinde yapıldı. Bu toplantıda, planın mevcut durumu, geçmişte gerçekleştirilen çalışmalar ve gelecekte atılacak adımlar hakkında kamuoyuna detaylar sunuldu. Yetkililer, bu sürecin bir imar affı değil, adanın doğal, tarihi ve kültürel kimliğini korumaya yönelik bütüncül bir planlama çabası olduğunu özellikle vurguladılar.
Toplantının açılış konuşmalarında, Koruma Amaçlı İmar Planı’nın yalnızca yapılaşma ile ilgili teknik bir çalışma olmadığı belirtildi. Bu süreç, Bozcaada’nın doğal ve kültürel mirasını koruyarak gelecek nesillere aktarmayı amaçlayan bütüncül bir yaklaşım olarak tanımlandı. Ayrıca, planlama sürecinin şeffaf, katılımcı ve ilgili koruma kurullarıyla uyum içinde yürütüldüğü ifade edildi.
Sunumda, şehir plancısı, mimar, peyzaj mimarı, restorasyon uzmanı, sanat tarihçisi, arkeolog ve sosyologlardan oluşan uzman bir ekibin yürüttüğü teknik çalışmalar hakkında bilgiler verildi. Bu kapsamda, yapılan incelemeler ve derlenen veriler bir araya getirildi:
Birinci etap çalışma alanı, 107 hektar olarak belirlenmiş olup, bu alan hem kentsel hem de arkeolojik sitlerden oluşmaktadır. Bozcaada genelinde toplam 256 tescilli yapı bulunduğu bilgisi paylaşıldı. Sunumda, geçmiş yıllarda parsel bazında yapılan plan tadilatlarının kentsel bütünlüğü bozduğu ve bu nedenle bütüncül bir koruma planının zorunlu hale geldiği açıkça ifade edildi.
Toplantıda, şehir plancısı Murat Yıldız, 1993 yılından bu yana yapılan plan tadilatlarını kronolojik olarak değerlendirdi. Özellikle son 20 yıl boyunca, 2009 yılında başlatılan planlama sürecine rağmen bütüncül bir planın hayata geçirilmediğini belirtti. Bunun yerine, kişisel taleplere göre şekillenen birçok parsel bazlı plan değişikliği yapıldığını ifade etti.
Yıldız, bu yaklaşımın Bozcaada’nın mekânsal bütünlüğüne ciddi zarar verdiğini vurguladı. Çünkü bu uygulamalar, koruma ilkelerine ve planlama disiplinine aykırıydı. Bugün yaşanan birçok sorunun da bu bütünlükten uzak kararların sonucunda ortaya çıktığını belirtti.
Toplantıda, birinci etap sınırlarının nasıl belirlendiği konusunda da sorular soruldu. Uzmanlar, bu sınırların belediye tarafından tek taraflı olarak belirlenmediğini, ilgili kurumların görüşleri doğrultusunda ve koruma statüleri esas alınarak oluşturulduğunu açıkladı. Ayrıca, birinci etap alanının özellikle kentsel ve arkeolojik sit alanlarını kapsadığı, etap sınırlarının parsel sınırlarına göre değil, sit alanı sınırlarına göre belirlendiği vurgulandı.
Birinci etap sınırı içinde kalan tarımsal alanlara ilişkin sorular üzerine, bu alanların 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında değerlendirileceği belirtildi. Tarımsal alanlarda yalnızca mevzuatın izin verdiği tarımsal faaliyetlere uygun uygulamaların mümkün olabileceği net bir şekilde ifade edildi.
Toplantıda, Bozcaada’da tip proje uygulanıp uygulanmayacağı da ele alındı. Yetkililer, tek tip yapılaşmanın uygun bulunmadığını; bunun yerine plan notlarıyla çerçevesi belirlenen ama mimari tasarım özgürlüğünü koruyan bir yaklaşım benimsendiklerini belirtti. Böylece, yapı oranları, çıkmalar, kullanılan malzemeler ve cephe ile sokak ilişkileri plan notlarıyla belirlenecek; mimarların bu sınırlar içinde tasarım yapmasına olanak tanınacaktır.
Kaçak yapılar ve geçmişteki kurallara aykırı uygulamalarla ilgili beklentilere de net yanıtlar verildi. Yetkililer, Koruma Amaçlı İmar Planı’nın bir af ya da geçmiş uygulamaları yasallaştırma süreci olmadığını vurguladı. Planın amacı, Bozcaada’nın mekânsal ve yapısal karakterini koruyacak adil ve eşit kurallar oluşturmaktır.
Soru-cevap bölümünde bir vatandaş, geçmişte uygulanan bir idari para cezası nedeniyle mağduriyet yaşadığını dile getirdi. Belediye Başkanı Yahya Göztepe, ceza uygulamalarının keyfi olmadığını ve mevcut mevzuat çerçevesinde yapıldığını açıkladı. Ayrıca teknik ekip, bu cezaların plan sürecinden bağımsız olarak mevcut mevzuat kapsamında uygulandığını belirtti.
Birinci etap planının ne zaman belediye meclisine getirileceği sorusuna yanıt veren Belediye Başkanı Göztepe, hedeflerinin planı Mart ayı meclis gündemine taşımak olduğunu açıkladı. Ancak sürecin yalnızca belediyenin inisiyatifinde olmadığını, ilgili kurum ve kurullardan alınacak görüşlerin takvimi etkileyebileceğini de sözlerine ekledi.
Yapılaşma koşulları, plan notları ve yapı derinlikleri gibi teknik konular ise birinci etap planının ana çerçevesi netleştikten sonra yapılacak ayrı bir bilgilendirme toplantısında ele alınacağı ifade edildi.
Toplantının sonunda yapılan ortak değerlendirmede, Koruma Amaçlı İmar Planı’nın Bozcaada için bir kısıtlama değil, adanın sahip olduğu mekânsal ve yapısal karakteri korumak amacıyla gelecek kuşaklara aktarmanın temel aracı olduğu vurgulandı. Sürecin şeffaflık, katılımcılık ve ortak akıl ilkeleri doğrultusunda devam edeceği belirtilerek toplantı sona erdi.
